سرخ شدن صورت در لحظه‌ای که خجالت می‌کشیم، معمولا به‌عنوان نشانه‌ای از ضعف یا دستپاچگی تلقی می‌شود، اما پژوهش‌های علوم تکاملی نشان می‌دهد این واکنش طبیعی بدن ممکن است مزایای اجتماعی مهمی داشته باشد.

همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: سرخ‌شدن ناگهانی صورت تجربه‌ای آشناست؛ وقتی خجالت می‌کشیم، گرمایی آرام از گردن به گونه‌هایمان می‌دود و در لحظه صورت ما سرخ می‌شود یا اصطلاحا «گل می‌اندازد». حتی اگر کسی به ما بگوید: «داری سرخ می‌شوی؟» اوضاع بدتر هم می‌شود. اما راز پشت این واکنش طبیعی بدن، چیست؟

به گزارش ساینس‌آلرت، سرخ‌شدن صورت از نظر فیزیولوژیک نتیجه افزایش ناگهانی جریان خون در پوست صورت، گوش‌ها، گردن یا حتی سینه است. زمانی که احساساتی مانند خجالت، کم‌رویی یا خودآگاهی شدید فعال می‌شوند، دستگاه عصبی سمپاتیک وارد عمل می‌شود و هورمون آدرنالین ترشح می‌کند. این هورمون در اغلب نقاط بدن باعث تنگ‌شدن رگ‌ها می‌شود، اما در صورت نتیجه‌ای معکوس دارد: رگ‌ها گشاد می‌شوند و خون بیشتری به سطح پوست می‌رسد. همین فرایند است که احساس گرما و قرمزی ایجاد می‌کند. گرچه این تغییر در پوست‌های روشن واضح‌تر دیده می‌شود، اما در پوست‌های تیره هم رخ می‌دهد، حتی اگر کمتر به چشم بیاید.

سیگنال فیزیولوژیک یا اجتماعی؟

با این حال، اهمیت اصلی سرخ‌شدن نه در بدن، بلکه در روابط اجتماعی ما نهفته است. دانشمندان معتقدند این واکنش در جریان تکامل به‌عنوان یک «سیگنال اجتماعی» شکل گرفته است؛ نشانه‌ای ناخودآگاه که به دیگران می‌گوید فرد از یک خطای اجتماعی آگاه شده یا احساس شرمندگی می‌کند.

چون سرخ‌شدن قابل‌کنترل نیست، اغلب به‌عنوان علامتی از صداقت و پاکی (sincerity ) برداشت می‌شود. به‌نوعی، این واکنش می‌تواند یک عذرخواهی غیرکلامی باشد که تنش را کاهش می‌دهد و به حفظ اعتماد و پیوندهای اجتماعی کمک می‌کند.

واکنش متفاوت خودشیفته‌ها

دلایل سرخ‌شدن می‌تواند متفاوت باشد. خجالت، خشم یا حتی برانگیختگی هیجانی همگی ممکن است این واکنش را فعال کنند، اما سازوکار فیزیولوژیک یکسان است. پژوهش‌ها نشان داده‌اند کودکان مبتلا به اضطراب اجتماعی در واکنش به تعریف و تمجید اغراق‌آمیز بیشتر سرخ می‌شوند، در حالی که کودکانی با ویژگی‌های خودشیفتگی فقط زمانی سرخ می‌شوند که میزان تحسین با تصویر ذهنی‌شان از خود هم‌خوانی نداشته باشد. این یافته‌ها نشان می‌دهد سرخ‌شدن ارتباط تنگاتنگی با خودآگاهی و ادراک اجتماعی دارد.

بیشتر بخوانید:

• راز پشت آهنگ‌های سمج | چرا گاهی یک آهنگ‌ در ذهن ما گیر می‌کند؟
• کشف یک «جاده آجری زرد» در کف اقیانوس آرام
• چالش تازه برای یوتیوب؛ ماسک برای تولیدکنندگان محتوا در X سر کیسه را شل می‌کند

وقتی بزرگ می‌شویم

از نظر آماری، زنان و افراد جوان بیشتر سرخ می‌شوند؛ موضوعی که شاید توضیح دهد چرا این واکنش با مفاهیمی مانند جوانی و سرزندگی گره خورده است. با افزایش سن و تجربه اجتماعی، شدت این واکنش معمولا کاهش می‌یابد؛ یا به این دلیل که هنجارهای اجتماعی را بهتر می‌شناسیم، یا چون خطاهای کوچک کمتر برایمان اهمیت دارد.

در اغلب موارد، سرخ‌شدن نیازی به درمان ندارد. اما اگر قرمزی صورت طولانی‌مدت، دردناک یا از نظر روانی آزاردهنده باشد، مشاوره پزشکی یا روان‌درمانی—به‌ویژه درمان شناختی‌رفتاری—می‌تواند مفید باشد. در نهایت، شاید بهتر باشد به‌جای جنگیدن با این واکنش، آن را به‌عنوان پیامی از بدن ببینیم؛ پیامی که نشان می‌دهد چگونه با دیگران و با خودمان ارتباط برقرار می‌کنیم.

کد خبر 1008289 منبع: همشهری آنلاین

• کشف فرمولی برای تبدیل هله‌هوله به میان‌وعده‌ای سالم | چطور بدون عذاب وجدان چیپس بخوریم؟

• کشف اسرار ۷ میلیون‌ساله | این فسیل می‌تواند تاریخ انسان را بازنویسی کند

• کشف موجودی ناشناخته در دریاچه‌ای نمکی | این کرم کوچک رازهای اکوسیستم را فاش می‌کند

• پیوند فناوری‌های نوین با صلح، توسعه و دیپلماسی علمی

• مزیت‌های اجتماعی یک واکنش غریزی | چرا گل‌انداختن صورت به نفع ماست؟

• وحشت اسرائیلی ها از دریافت این پیام‌های تلفنی؛ کار ایران بود؟ | هزاران صهیونیست شوکه شده‌اند

• ژیلا صادقی در برنامه تلویزیونی : ترانه، ترانه هدف من الان فقط تویی! | ببینید

• سرگیف به درد نمی‌خورد؛‌ اورونوف که بهترین ازبک است مثلا چه کار کرد؟ | این ۴ بازیکن پرسپولیس هم باید بروند

• تکلیف اموال ایران در ونزوئلا چه می شود؟ + ویدئو | پاسخ مهم سخنگوی وزارت امور خارجه

• کشته شدن ۳۲ محافظ کوبایی مادورو در حمله آمریکا | کوبا اعلام عزای عمومی کرد | رئیس‌جمهور کوبا: آنها پس از مقاومتی سرسختانه در درگیری مستقیم کشته شدند

• نرخ ارز رسما تک نرخی شد+ جدول | ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی فقط برای تامین این دو کالاست

• تصاویر جدید از انتقال مادورو و همسرش از زندان به دادگاه نیویورک

• فردا سه شنبه ۱۶ دی ماه ۱۴۰۴ این مدارس و دانشگاه‌ها تعطیل هستند

• کشته شدن ۳۲ محافظ کوبایی مادورو در حمله آمریکا | کوبا اعلام عزای عمومی کرد | رئیس‌جمهور کوبا: آنها پس از مقاومتی سرسختانه در درگیری مستقیم کشته شدند

• به صداوسیما پول می‌دهم | اجازه دهند یک شبکه تلویزیونی مستقل راه‌اندازی کنم

• مرگ مشکوک قاضی ویژه مبارزه با فساد + عکس‌ | پای‌ مقام عالی دولتی‌ در میان است

• فوری | تمام مدارس تهران سه شنبه و چهارشنبه تعطیل شدند

• ترامپ در هشداری شرط حمله دوباره را اعلام کرد | برنامه او برای ونزوئلا چیست؟

• مادورو محاکمه شد | اولین دفاعیه رئیس‌جمهور ونزوئلا در دادگاه‌

• دستور فوری تخلیه واحدهای مسکونی و تجاری صادر شد؛ تا شعاع یک کیلومتری احتمال خطر وجود دارد

• سرگیف به درد نمی‌خورد؛‌ اورونوف که بهترین ازبک است مثلا چه کار کرد؟ | این ۴ بازیکن پرسپولیس هم باید بروند

• ورودی آب این سد به بیش از ۲ برابر رسید