در حالی که کاخ‌سفید و برخی رسانه‌های آمریکایی در روزهای اخیر کوشیده‌اند وضعیت ترددها در تنگه هرمز را درحال عادی شدن جلوه دهند، کارشناسان بین‌المللی این ادعاها را برخلاف واقعیت‌های جاری در منطقه و این آبراهه راهبردی می‌دانند.

همشهری آنلاین – گروه سیاسی: نشریه تخصصی «مدرن دیپلماسی» روز یکشنبه در گزارشی به وضعیت ترددها از تنگه‌هرمز پرداخت؛ گزارشی که نشان‌ می‌دهد رویکرد واشنگتن برای عادی‌سازی وضعیت هرمز، بیش از آنکه بازتاب واقعیت باشد، تلاشی برای مدیریت تبعات جنگ و پنهان‌کردن هزینه‌های راهبردی وضعیت جاری است؛ جنگی که یکی از حیاتی‌ترین شریان‌های اقتصاد جهان را به نقطه‌ای کم‌سابقه از اختلال رسانده است. مهم‌ترین نکات این ارزیابی تحلیلی را در ادامه می‌خوانید:

گلوگاه حیاتی تجارت انرژی جهان

• بسته‌شدن یا تقریباً متوقف‌شدن تردد در تنگه هرمز به یکی از کم‌سابقه‌ترین اختلال‌های دریایی عصر مدرن تبدیل شده‌است.
• پیش از ۲۸ فوریه (۹ اسفند ۱۴۰۴)، روزانه بیش از ۱۰۰ کشتی از مسیر قابل کشتیرانی ۳۳کیلومتری هرمز عبور می‌کردند.
• اهمیت ویژه (پیش از جنگ) :

• مسیر حدود ۳۸ درصد نفت خام حمل‌شده از طریق دریا
• مسیر ۲۹ درصد گاز مایع (LPG)
• مسیر ۱۹ درصد گاز طبیعی مایع‌ شده (LNG) جهان
• در نخستین هفته پس از آغاز جنگ علیه ایران، ترددها به حدود ۵ کشتی در روز رسید.
• این وضعیت، به استثنای وقفه‌ای کوتاه در ژوئن، تقریبا ادامه داشته است.
• از ۱۵ ژوئیه تا ۲۳ اوت (۲۴ تیر تا یک شهریور) نیز میانگین تردد روزانه تنها چیزی در حدود ۵ کشتی بوده است.
• این میزان تردد یعنی چیزی در حدود ۹۵ درصد کاهش ترددها نسبت به شرایط عادی.

چرا بحران هرمز با بحران‌های قبلی متفاوت است؟

• صنعت کشتیرانی طی سال‌های گذشته با بحران‌های بزرگی مانند کرونا، انسداد کانال سوئز توسط کشتی «اِوِر گیون» و حملات حوثی‌ها در دریای سرخ مواجه شده است.
• تفاوت اصلی وضعیت تنگه‌هرمز با این بحران‌ها، «نبود مسیر جایگزین واقعی» است.
• کشتی‌هایی که از سوئز عبور نمی‌کنند، می‌توانند مسیر دماغه «امید نیک» در جنوب آفریقا را انتخاب کنند.
• کشتی‌هایی که از دریای سرخ دوری می‌کنند نیز امکان تغییر مسیر دارند.
• اما برای هرمز چنین گزینه‌ای در مقیاس مشابه وجود ندارد.
• برخی خطوط لوله، ازجمله خط لوله شرق به غرب عربستان و خط لوله حبشان – فجیره امارات، می‌توانند بخشی از نفت را به بنادر دریای سرخ یا دریای عمان منتقل کنند.
• ظرفیت آنها تنها بخش محدودی از حجم انتقال‌یافته از هرمز در دوران عادی را پوشش می‌دهد.
• این محدودیت به‌ویژه برای کویت جدی است؛ زیرا این کشور هیچ مسیر دریایی جایگزین برای دسترسی مستقیم به آب‌های آزاد ندارد.
• از زمان آغاز جنگ، تعداد مراجعات کشتی‌ها به بنادر کویت ۸۶ درصد کاهش یافته است.
• این رقم برای قطر، عراق و بحرین حدود ۶۶درصد تا ۶۸درصد و برای امارات حدود ۶۹ درصد بوده‌است.

ذخایر نفتی؛ سپر موقتی در برابر بحران

• دولت‌ها و بازارها پیش از آغاز جنگ، حجم قابل‌توجهی نفت ذخیره کرده بودند.
• این ذخایر سبب شد شوک ناشی از اختلال هرمز در ماه‌های نخست به افزایش شدیدتر قیمت‌ها منجر نشود.
• اما این ضربه‌گیر قیمتی اکنون تا حد زیادی مصرف شده‌است.
• اگر وضعیت فعلی ادامه یابد، ۶ ماه آینده می‌تواند به‌مراتب بی‌ثبات‌تر از ۶ ماه نخست باشد؛ زیرا دیگر ذخایر کافی برای جذب شوک عرضه وجود نخواهد داشت.
• این بخش از بحران هنوز به‌صورت کامل در قیمت‌های بازار یا پوشش رسانه‌ای مذاکرات دیپلماتیک منعکس نشده است.

کریدور ایران – عمان و چشم‌انداز آینده

• کریدور مورد توافق ایران و عمان، روی کاغذ وجود دارد، اما تردد روزانه ناچیز نشان می‌دهد این سازوکار هنوز نتوانسته به یک «راهکار عملیاتی مؤثر» تبدیل شود.
• عوامل موثر در ادامه یا کاهش بحران:

1. سطح ذخایر نفتی در ماه‌های سپتامبر و اکتبر
2. افزایش یا کاهش تردد کشتی‌های خاموش از نظر ردیابی
3. نقش بلندمدت سنگاپور و مالزی در مسیرهای جدید انرژی
4. هزینه بیمه جنگی

بحران واقعی شاید هنوز آغاز نشده باشد

• بسته شدن تنگه هرمز، پیامددارترین اختلال دریایی در دوران مدرن است؛ نه به خاطر آنچه تاکنون رخ داده، بلکه به دلیل آنچه در شرف وقوع است.
• ۶ ماه کاهش حدود ۹۵ درصدی تردد، ذخایر احتیاطی را که ضربه‌گیر شوک اولیه بودند، به پایان رسانده است.
• تحرکات دیپلماتیک پیرامون «کریدور عمان» و مذاکرات با میانجی‌گری قطر واقعی است، اما وجود یک چارچوب لزوماً به معنای دستیابی به توافق نهایی نیست.
• حیاتی‌ترین گلوگاه دریایی جهان اکنون به‌صورت میانگین، روزانه تنها پذیرای چیزی در حدود ۵ کشتی است.
• چشم‌انداز مذاکرات دیپلماتیک:

1. نیمه دوم بحران، مانند نیمه نخست؛ یعنی وضعیتی قابل ‌مدیریت، اما پرهزینه و حل‌نشده
2. نیمه دوم بحران، وضعیتی متفاوت از نیمه نخست؛ بروز شرایطی به‌مراتب وخیم‌تر

کد خبر 1064484 منبع: همشهری آنلاین

• تهران روی میز مذاکره شروطش را بالا برد | ایران قابل محاصره و تحریم نبوده و نخواهد بود

• ماجرای رکورد شکنی خاص در ارتش آمریکا | ضربه دوم ایران به ماشین جنگی واشنگتن چه بود؟

• آمریکا تنگه هرمز را باز کرد؟ | پیش بینی نیمه دوم بحران در خلیج فارس

• لحظه مرگ ناگهانی کاندیدای مجلس حین سخنرانی! + فیلم | نعمت‌ الهامی درگذشت

• آمریکا استفاده از سلاح‌ هسته‌ای را روی میز گذاشته است !

• دستِ رد ترامپ به عربستان برای حمله نظامی؛ آمریکا لحظه آخر پشیمان شد

• شما نان کسی را نبُر، نمی خواهد در پرسپولیس به کسی نان بدهی | من جایی در پرسپولیس ندارم اصلا

• تهران روی میز مذاکره شروطش را بالا برد | ایران قابل محاصره و تحریم نبوده و نخواهد بود

• تصاویر خارق العاده از سرچشمه سیل عظیم در نپال + فیلم |‌ تصاویر قبل و بعد از این سیل مرگبار

• تیراندازی در سوئیس چندین قربانی بر جای گذاشت + فیلم

• لحظه مرگ ناگهانی کاندیدای مجلس حین سخنرانی! + فیلم | نعمت‌ الهامی درگذشت

• دستِ رد ترامپ به عربستان برای حمله نظامی؛ آمریکا لحظه آخر پشیمان شد

• آمریکا استفاده از سلاح‌ هسته‌ای را روی میز گذاشته است !

• تصاویر خارق العاده از سرچشمه سیل عظیم در نپال + فیلم |‌ تصاویر قبل و بعد از این سیل مرگبار

• «نیکا» سریال پایتخت در جشن تولد ۲۰ سالگی اش + عکس

• حمله پهپادی و انفجار بزرگ در پالایشگاه کیریشی

• ترامپ درخواست بن‌سلمان را رد کرد

• چهره ویژه پرسپولیس در دربی هواداران را نگران کرد؛ شاید نباشم

• شما نان کسی را نبُر، نمی خواهد در پرسپولیس به کسی نان بدهی | من جایی در پرسپولیس ندارم اصلا

• تصاویر جدید از نیکولاس مادورو در زندان آمریکا منتشر شد

• وحشت شیخ‌نشینان از این سناریوی ایران؛ فاجعه برای جهان رقم می‌خورد؟

• تغییر بزرگ تاریخی به نفع ایران چیست؟ | چالش تازه واشنگتن در مواجهه با تهران

• مسیر جنوبی تنگه هرمز بسته شد + عکس | یک نفتکش از مسیر عمانی برگشت داده شد

• ماجرای کابوس تازه کاخ سفید | ماجرای تغییر قواعد بازی در تنگه هرمز

• شایعات درباره توافق دو کشور نفتکش‌های سعودی را از هرمز فراری داد

• توافق ایران و عمان نهایی می‌شود اما ایران زیر بار خواسته‌های ترامپ نمی‌رود

• یک چهارم نفت دنیا قطع شد؛ انحراف نفتکش ها به سمت کانال سوئز چه بلایی سر قیمت ها می آورد؟