جمله دونالد ترامپ خطاب به اکسیوس، نه یک اظهارنظر گذرا، که یک «لحظه بحرانی» در تاریخ تخاصم واشنگتن با تهران است. او می‌گوید: «از دیدن گریه ایرانی‌ها در مراسم تشییع جنازه خامنه‌ای شگفت‌زده شدم؛ فکر می‌کردم مردم از او متنفرند.»

به گزارش همشهری آنلاین، ‌بهنام صدقی،‌ روزنامه‌نگار: این شگفت‌زدگی، فراتر از یک غافلگیری شخصی، نشان‌دهنده شکاف عمیق میان «ایران واقعی» و «ایران برساخته» در اکوسیستم اطلاعاتی غرب است. شکافی که حالا، نه یک تحلیلگر حاشیه‌نشین، که رئیس‌جمهور ایالات متحده آن را با صراحت فاش کرده است.

برای درک عمق این بحران، باید به سراغ مفهوم «ادراک‌های قالبی» در روانشناسی سیاسی رفت. والتر لیپمن، یک قرن پیش، هشدار داد که سیاست‌مداران نه با واقعیت، که با «تصاویر ذهنی» از واقعیت عمل می‌کنند. این تصاویر، اگر بر پایه داده‌های مخدوش شکل گرفته باشند، تصمیم‌سازی را به فاجعه می‌کشانند. ترامپ، در مقام رئیس‌جمهور، قربانی یک «تصویر ذهنی» مخدوش از ایران بود. تصویری که طی دو دهه، توسط شبکه‌ای از رسانه‌های فارسی‌زبان، اندیشکده‌های وابسته به لابی‌های خارجی و تحلیلگران موساد، با دقت مهندسی و به او تزریق شده بود. محتوای این تصویر ساده بود: (ایران در آستانه فروپاشی). اما تشییع جنازه‌ای که خیابان‌های تهران را به دریای انسان بدل کرد، این تصویر را نه ترمیم، که نابود کرد.

این واقعه، پدیده‌ای را آشکار ساخت که می‌توان آن را «بومرنگ شناختی» نامید. ماشین جنگ شناختی غرب، که برای فلج کردن روحیه ملت ایران طراحی شده بود، حالا به سوی گردانندگان خود بازگشته است. شبکه‌هایی چون ایران اینترنشنال، بی‌بی‌سی فارسی و من و تو، با تولید انبوه محتوای جهت‌دار، نه‌تنها نتوانستند «نارضایتی» را به «فروپاشی» تبدیل کنند، که ادراک تصمیم‌گیرندگان غربی را نیز مسموم ساختند. آنها برای حفظ بودجه و بقای خود، پیوسته «سیگنال‌های ضعف» از ایران مخابره کردند. این سیگنال‌ها، که برای فریب افکار عمومی ایران تولید می‌شد، در یک چرخش، اربابان واشنگتن را نیز فریب داد. ترامپ، صریحا اعتراف می‌کند که «فکر می‌کردم مردم از او متنفرند.» این یعنی شبکه‌های مذکور، در کار خود آن‌قدر موفق بودند که حتی کاخ سفید را هم بازی دادند.

نکته ظریف‌تر، هزینه‌های این «خودفریبی اطلاعاتی» است. سیاست «فشار حداکثری» ترامپ، بر این پیش‌فرض استوار بود که فشار اقتصادی، مردم را به خیابان‌ها می‌آورد و نظام را سرنگون می‌کند. این پیش‌فرض، مستقیما از تحلیل‌های همین شبکه‌ها تغذیه می‌شد. اما حالا، پس از چهار دهه تحریم و دو جنگ تمام‌عیار، نه‌تنها نظام سرنگون نشده، که مردم در مراسم تشییع رهبرشان، مشروعیت آن را تجدید کردند.

این یعنی میلیاردها دلار هزینه برای تحریم و جنگ روانی، بر پایه یک «توهم اطلاعاتی» خرج شده است و این، شاید سنگین‌ترین کیفرخواست علیه آن شبکه‌ها باشد، نه فقط خیانت به ملت ایران، که فریب متحدان خود و اما درس نهایی این رسوایی، فراتر از مرزهای ایران است. این ماجرا، ضعف مهلک دموکراسی‌های غربی را در عصر «پساحقیقت» نمایان می‌کند. ساختار سیاسی آمریکا، با آن همه لایه اطلاعاتی، چگونه تسلیم یک روایت دروغین شد؟ پاسخ را یووال نوح هراری در تحلیل «تسخیر ذهن توسط داستان‌ها» می‌دهد: وقتی یک روایت، با منافع گروه‌های ذی‌نفوذ گره بخورد، واقعیت‌های معارض، حتی اگر به بزرگی یک تشییع میلیونی باشند، دیده نمی‌شوند. تنها یک شوک بزرگ می‌تواند این طلسم را بشکند و آن شوک، تصویر پیرزنی بود که می‌گریست و از صفحه تلویزیون‌های جهان، به چشمان ترامپ خیره شد. این اشک، پتکی بود بر سر «امپراتوری دروغ» و حالا، خود ترامپ، ویرانه‌های آن را توصیف می‌کند. والسلام.

کد خبر 1049837

• ائتلافی به رهبری امارات علیه ایران؛ کدام کشورها، امارات را در طرح ضدایرانی همراهی می‌کنند؟

• چنانچه فرصتی دست دهد، اسرائیل می‌خواهد مذاکرات آمریکا و ایران را تضعیف کند | همه کشورها باید از این احتمال آگاه باشند

• ادعای رسانه پاکستانی درباره زمان و مکان دور بعدی مذاکرات ایران و آمریکا

• بازتاب مداحی مصلای تهران در رسانه‌های آمریکا | ترامپ درباره مراسم رهبر انقلاب: شاید اشک‌ها ساختگی باشد

• چند درصد آمریکایی‌ها موافق یادداشت تفاهم با ایران هستند؟

• بغداد؛ از پایتخت جنگ با ایران تا پایتخت بدرقه رهبر ایران

• موکب‌های مردمی و احیای تمدن میزبانی ایرانی در وداع با آقای شهید

• آنها در حال آماده‌سازی برای یک حمله گسترده جدید هستند | شرایط برای یک صلح شرافتمندانه فراهم خواهد شد

• ادعای طلبکارانه آلمان: ما قصد نداریم هزینه بدهیم؛ این هزینه را ایران باید بپردازد!

• تارتار خودش برند است و نیازی به برند شدن ندارد | بهترین گزینه را برای پرسپولیس انتخاب کردند

• برای اولین بار؛ جنگنده‌های F-۲۲ آمریکا با F-۱۶، F-۱۵ و F-۳۵ اسرائیل رزمایش مشترک برگزار کردند

• افتتاح بزرگترین مقر فرماندهی نظامی خاورمیانه+ عکس؛ اینجا ۸ برابر پنتاگون است

• فوتبال ایران باید ۵سال تعطیل شود | عملکرد تیم ملی در جام جهانی عالی بود | به زودی جام جهانی با ۱۶ یا ۲۰ تیم برگزار خواهد شد

• فوری | این استان‌ها فردا سه شنبه ۱۶ تیرماه ۱۴۰۵ تعطیل هستند

• فوری | این استان‌ها فردا سه شنبه ۱۶ تیرماه ۱۴۰۵ تعطیل هستند

• ایران از ما برای مراسم دعوت کرد، اما بعدا دعوتش را پس گرفت و گفت حضور شما دشوار است

• دلیل تغییر برنامه تشییع رهبر شهید؛ سردار حسن‌زاده: عذرخواهی می‌کنیم | تشییع تا ساعت ۱۷ ادامه دارد

• توقف خودرو حامل پیکر رهبر شهید | پیکر مطهر با بالگرد در مسیر تشییع عبور خواهد کرد

• افتتاح بزرگترین مقر فرماندهی نظامی خاورمیانه+ عکس؛ اینجا ۸ برابر پنتاگون است

• مهاجم لیگ برتری هم به پرسپولیس پیوست | ۲ خرید دیگر تارتار در راه هستند

• اشک‌های محافظ رهبر شهید در مراسم تشییع | ویدئو

• فوری | تماس پرسپولیس با ۵ بازیکن نامدارش؛ تمرین نیایید، در لیست خروج هستید

• موشک های آمریکایی مخفیانه به کجا منتقل شدند؟ ؛ ترامپ را دور زدند

• یک خودرو ۷۰۰ میلیون ارزان شد + جدول | بررسی وضعیت بازار خودرو در ۲ هفته اخیر