باستان‌شناسان ایرانی موفق شدند تصویری گچبری‌شده‌ای را در آتشکده تاریخی بازه‌هور شناسایی کنند که گفته می‌شود آخرین تصویر یزدگرد سوم است.

به گزارش همشهری آنلاین، پژوهشگران دانشگاه تهران در تازه‌ترین کاوش‌های باستان‌شناسی خود به تصویری دست یافته‌اند که واپسین تصویر شناخته‌شده از یزدگرد سوم، آخرین پادشاه ساسانی، است. این کشف در جریان کاوش‌های آتشکده تاریخی «بازه هور» در شمال شرق ایران انجام شده؛ محوطه‌ای باستانی در ۷۰ کیلومتری جنوب مشهد که در یکی از مهم‌ترین مسیرهای ارتباطی ایران باستان قرار داشته و خراسان را به سیستان، کرمان و بخش‌های مرکزی فلات ایران متصل می‌کرده است.

نتایج این پژوهش در مقاله‌ای با عنوان «آخرین تصویر از آخرین پادشاه» در نشریه معتبر East and West وابسته به مؤسسه IsMEO ایتالیا منتشر شده است. این پژوهش به سرپرستی میثم لباف خانیکی عضو هیأت علمی گروه باستان‌شناسی دانشگاه تهران انجام شده است.

گچبری نیمه‌تمامی که راز پادشاه را فاش کرد

در جریان کاوش‌های اخیر، باستان‌شناسان به پانلی گچبری‌شده از اواخر دوره ساسانی برخوردند که تنها بخش پایینی آن باقی مانده است. این اثر در اتاق ورودی آتشکده نصب بوده و ۴ شخصیت را به تصویر می‌کشد؛ یک فرد نشسته در سمت راست و ۳ فرد ایستاده در برابر او.

به گفته لباف خانیکی، ویژگی‌های لباس و نشانه‌های ظاهری شخصیت نشسته، او را از دیگر افراد حاضر در صحنه متمایز می‌کند. کفش‌ها، نوع شلوار و تزئینات باقیمانده همگی با نمادهای شناخته‌شده شاهان ساسانی مطابقت دارند و احتمال تعلق این تصویر به یک پادشاه را تقویت می‌کنند.

اما آنچه این فرضیه را جدی‌تر کرده، مجموعه‌ای از شواهد باستان‌شناسی و تاریخی است؛ از جمله کشف قطعاتی از تاج گچبری‌شده شاه ساسانی، ناتمام ماندن اثر و همچنین پنهان شدن این پانل در پشت دیواری خشتی؛ موضوعی که نشان می‌دهد احتمالاً این تصویر در دوره‌ای بحرانی و ناآرام مخفی شده است.

پژوهشگران معتقدند این شخصیت می‌تواند یزدگرد سوم باشد؛ آخرین شاهنشاه ساسانی که پس از شکست از اعراب مسلمان، سال‌های پایانی حکومت خود را در شرق ایران سپری کرد و سرانجام نیز در خراسان کشته شد.

ردپای یزدگرد سوم در خراسان

منابع تاریخی نیز فرضیه پژوهشگران را تقویت می‌کنند. در کتاب «فتوح‌البلدان» آمده است که یزدگرد سوم در واپسین روزهای زندگی خود به نواحی خراسان پناه برده بود. بر همین اساس، پژوهشگران احتمال می‌دهند آتشکده بازه هور همان آتشکده مشهور «آذر برزین مهر» باشد؛ یکی از مهم‌ترین آتشکده‌های ایران ساسانی که احتمالا آخرین پناهگاه شاه شکست‌خورده ساسانی بوده است.

بررسی‌های باستان‌شناسی نشان می‌دهد بنای بازه هور در اواخر دوره اشکانی پایه‌گذاری شده و تا سده‌های نخستین اسلامی به حیات خود ادامه داده است. همچنین تعداد زیادی دیوارنوشته فارسی میانه از بخش‌های مختلف این آتشکده کشف شده که از اهمیت مذهبی و تاریخی این مجموعه حکایت دارد.

باستان‌شناسان معتقدند وقوع زلزله‌ای شدید در اواخر قرن سوم یا اوایل قرن چهارم هجری باعث تخریب گسترده بنا و متروک شدن این آتشکده شده است.

انتشار کشف ایرانی در یکی از معتبرترین مجلات باستان‌شناسی جهان

مقاله مربوط به این کشف با عنوان The last image of the last king: A Sasanian scene from the Bāzeh Hūr Fire Temple در شصت‌ و پنجمین شماره نشریه East and West منتشر شده است؛ مجله‌ای معتبر در حوزه مطالعات شرق و باستان‌شناسی آسیا که نخستین بار در سال ۱۹۵۰ توسط خاورشناس مشهور ایتالیایی «جوزپه توچی» بنیان‌گذاری شد.

کد خبر 1039221 منبع: فارس

• کشف تصویر آخرین پادشاه ساسانی + عکس |‌ گچبری نیمه‌تمامی که راز پادشاه را فاش کرد

• چرا دزفول پایتخت مقاومت ایران شد؟ | بازسازی شهر در زمان اصابت ۱۷۶ موشک

• شهداد برای دومین روز متوالی گرمترین نقطه ایران شد | ثبت دمای ۴۵ درجه در این منطقه

• پیگیری وزارتخانه برای جبران خسارت بوم‌ گردی‌ ها | سهم بوم گردی ها از اسکان جنگ زدگان چقدر بود؟

• چند روایت معتبر از نجات آثار موزه‌های خوزستان در دفاع مقدس

• جدیدترین قیمت گوشت مرغ؛ ران و فیله مرغ کیلویی چند شد؟

• تصاویر پمپ بنزین هایی که چیزی فراتر از بنزین دارند!

• عامدانه به دنبال حمله گسترده ما هستند | ادعای افشاگرانه مقام روس

• پیش‌بینی قیمت مسکن و نقش مصالح بادوامی مانند سنگ بازالت

• همشهری مترو ۴ خرداد ۱۴۰۵ + PDF

• سرلشکر عبداللهی: ما تا آخرین نفس ایستاده‌ایم و ذره‌ای تردید نداریم | ما ایستاده‌ایم حتی اگر تنها یک نفر از ما باقی بماند

• آخرین وضعیت ترافیکی جاده های کشور؛ از ترافیک سنگین در برخی آزادراه ها تا بارش باران در ۲ محور پرتردد

• شرط عجیب ترامپ برای لغو محاصره دریایی |‌ بند کلیدی توافق احتمالی ایران و آمریکا درباره امکان حمله

• این کار خلع سلاح ایران است! | یک هشدار قابل توجه

• قوی ترین مرد ایران داماد شد+ عکس

• هشدار مرشایمر درباره جنگ مستقیم میان امارات و ایران | تهران چگونه می‌تواند ابوظبی را به طور کامل نابود کند؟

• هیچ‌وقت از قاآنی ترس و واهمه ندیدم؛ او تا زیر سنگرهایشان می‌رود!

• شوک بعدی به تیم ملی؛ یک هافبک دیگر به سرنوشت روزبه چشمی دچار شد

• روغنی که فشار خون را ۲۰ روزه درمان می‌کند

• میوه‌هایی که قند پنهان بالایی دارند

• عامدانه به دنبال حمله گسترده ما هستند | ادعای افشاگرانه مقام روس

• بازگشت سوپر ال‌نینو به ایران پس از ۱۴۹ سال | بارش‌های سیل‌آسا در راه است یا خشکسالی؟